Luận về logo xe Vespa

Thời buổi bây giờ, một trong những món đồ gin khó kiếm nhất theo tôi có lẽ là cái lôgô vespa. Thậm chí, kiếm một con standard sơn gin còn dễ hơn kiếm 1 có logo gin! Một trong những lý do logo trở nên khan hiếm là hồi xưa chả ai quan tâm đến logo, thợ sơn, thợ máy cứ vô tư vứt bỏ logo cũ, thay bằng logo “mới” do các bác Chợ Lớn sản xuất.

Ở những con vespa 98 đầu tiên, logo đựoc sơn trực tiếp lên bửng xe, có hình cánh chim to vật vã. Có thể lúc đó hãng Piaggio lấy logo cũ của mình làm logo cho vespa (Piaggio vốn biết chế máy bay mà). Không riêng gì hãng Piaggio, phần lớn các hãng sản xuất xe hơi thời bấy giờ cũng thường lấy cánh chim hoặc cả 1 con chim để làm biểu tượng cho xe của mình. Có lẽ họ muốn nói xe cua họ chạy như chim bay chăng? Ước muốn được bay như chim vẫn đeo dẳng chúng ta đến tận bây giờ, bằng chứng là người ta vẫn chế những miếng nhôm hình cánh chim để lắp vào bửng xe.

Một điều đáng nói nữa về cánh chim Piaggio: có lẽ ông D’Asscanio ngủ mơ thấy mình cưỡi 1 con chim to tổ nái, chim bay nhanh quá phải túm vào lông chim. Gặp luồng gió mạnh hất ông ngã nhào xuống đất, may mà còn tóm được cái lông không thì tan xác. Giật mình tỉnh giấc thấy hay tay đang nắm chặt túm lông của cái gối lông ngỗng. Thế là cầm bút vẽ ngay quả logo. Mà chim này là chim Tây có khác, lông dài cà hai gang tay thế kia thì chim to phải biết!

Ông D’Asscanio thì thích chim nhưng ông Enrico Piaggio hình như lại không mê chim là mấy. Lý do là logo cánh chim đuơc thay đổi thành một miếng đồng hình chữ nhật nhỏ hơn ba ngón tay một tí. Miếng đồng được chia làm 2 theo đường chéo, một bên là chữ P, bên còn lại là chữ Piaggio. Logo đựoc phủ một lớp sơn hay lớp polymer gì đó (hehe, tớ vốn dốt môn hóa học), trông như là men sứ. Bởi vậy nên dân vespa mới gọi logo này là “logo men”. (men ở đây là men sứ, không phải men tiếng Anh). Phía sau có thêm 4 cái gọng dùng để gắn chặt vào bửng xe. Logo dạng này được gắn trên xe suốt từ khi vespa ra đời đến năm 1958, đời acma 3 số mổ bụng cuối cùng. Hiện nay khó mà tìm được một cái logo men còn nguyên vẹn vì hầu hết thợ vespa đều ùng tuốc nơ vít cạy logo. Bác nào đã có logo gin hoặc đã từng tháo logo thì sẽ biết, dùng vít cạy sẽ làm cong logo dẫn đến mẻ lớp men hoặc đứt luôn 4 cái ngoe. Thêm một chi tiết nữa là logo do hãng Paccanini (hay Paccagini gì đó) sản xuất. Hãng này và các hãng như Vigano, Cuppini chuyên sản xuất đồ trang trí cho vespa, tương tự như hãng Ador bên Pháp. Đời logo men còn có 1 lọai nữa, có in thêm chữ “GENOVA” và chỉ được sản xuất đến năm 1953 mà thôi.

Năm 1958 đánh dấu một bước đại nhảy vọt trong thiết kế động cơ vespa, đó là thay động cơ acma piston-ported bằng động cơ VBA rotary valve. Nguyên lý động cơ này hiện nay các xe PX vẫn đang dùng. Để ghi nhớ quả thành tích này, logo vespa được thay đổi, có thể xem như gắn một huy chương mới cho vespa. Logo mới có kích thước như logo cũ, chỉ khác chất liệu bằng plastic trong. Nếu ta cạo mạnh sẽ được một cái logo gin trắng tinh, trắng như chai nứớc suối Lavie vậy. Logo này không có chân và được dán vào xe. Logo này được sử dụng đến năm 1968 cho các xe SS180, vespa Sprint (thời kỳ này vespa Sprint có tên là Vespa S). Các xe GS150 VS5, GS160 và GL đều gắn logo này.

Sau đời logo nhựa là logo nhôm. Lọai logo này tớ không biết đích xác năm ra đời vì chưa tìm ra thông tin. Chỉ biết rằng logo được gắn trên standard và super. Logo có 2 lọai: lọai sơn 2 màu xanh đậm và nhạt, lọai sơn 1 màu xanh nhạt. Xe Super thì chỉ gắn logo nhôm, Standard thì có gắn cả 2 lọai. Một số chiến hữu săn lùng được cả logo Standard bằng đồng thau, lọai này tớ chưa có. Ngòai ra logo của mini cũng bằng nhôm, thiết kế mẫu mã y hệt logo Standard nhưng nhỏ hơn.

Loại logo được các đại gia Chợ Lớn làm nhiều nhất đó là logo Sprint hình lục giác. Logo này còn gọi là “mặt bích” vì trên logo có con át bích trong bộ bài tây. Logo gin bằng nhôm, có sáu cạnh, màu sơn rất đặc biệt mà tớ không thể tả nổi. Săn lùng được con sprint 016 sơn gin nhưng lại mất logo, may có ông bạn lái buôn tặng cho cái logo. Mừng như bắt được bình xăng con! Logo này cũnglà nguyên nhân tích cực trong việc tàn phá logo men, logo nhôm, logo nhựa. Chả là hồi xưa các cụ nhà ta chỉ khoái Sprint, Acma, Standard đem lên đời sprint. Thậm chí GS cũng lên Sprint. Đến nước Mini cũng bon chen lên Sprint thì biết rồi đấy. Bởi thế mới có câu “trăm ngàn lời nói không bằng làn khói sprint”. Thiết kế lục giác đựợc sử dụng cho đến đời vespa ET8. Đồng thời logo lục giác cũng là nguồn gốc của tên dòng xe Hexagon (cái này tớ tự nói, không chắc à nha) Mãi gẫn đây ET8 mới được gắn lại logo chữ nhật, nhìn xa cứ như logo men. Hiện nay các model GT, LX đều dùng logo chữ nhật, classic style!

Thế đấy, cứ vuông rồi lại tròn, giờ đây logo vespa lại quay trở lại với thiết kế ban đầu. Không biết bao giờ thì hãng Piaggio gắn “cánh chim” lại, các bác nhỉ?